نرم افزار تولید آیسان تِک

سیستم تولید

در سازمان‏های تولیدی، تبدیل مواد به محصولات، یک فرایند مداوم و پیوسته است و هرگونه توقفی در این فرایند هزینه‌‏های سربار تولید و بهای تمام شده محصولات را افزایش ‏می‏‌دهد و در صورت تداوم این وضعیت، توان رقابت را از شرکت تولیدی ‏می‏گیرد.

برای آن که یک سازمان تولیدی بتواند از تمام امکانات و منابع خود به درستی و در لحظه مناسب استفاده کند نیازمند ‏برنامه‏ ریزی دقیق منابع خود است.

منابع سازمان تولیدی به‌طور اختصار 6M  نامیده ‏می‏شوند که عبارت است از:

  • مواداولیه                              Material

  • ماشین آلات تولیدی             Machinery 

  • نیروی انسانی                   Man power             

  • قالب­‏های تولیدی                           Mold          

  • نگهداری وتعمیرات            Maintenance 

  • پول                                        Money                     

برنامه ‏ریزی مناسب برنامه‌ای است که حداقل سه M از شش M  فوق را پشتیبانی کند. اگر چه امروز ‏برنامه‏ ریزی در مورد پول کار بسیار دشواری است و معمولاً به دلیل پیچیده بودن، آن را از برنامه تولید خارج ‏می‏کنند؛ با این حال تعیین برنامه زمان‌بندی و توالي عمليات در برنامه ‏ريزي توليد به عنوان يكي از عوامل كليدي موفقيت محسوب ‏می‏شود.

‏برنامه‏ ریزی توليد سبب جلوگيري از انباشت سرمايه در موجودی داخل خط، تقليل ضايعات، كاهش و يا حذف زمان توقف ماشين‏آلات و تلاش براي استفاده بهتر از آن‌‏ها، پاسخ‌گویی به‌موقع به سفارش‏‏هاي مشتريان و تأمین مواد اوليه و قطعات موردنیاز در موقع مناسب ‏می‏‌شود.

در این مقاله به‌طور خلاصه اهمیت برنامه‌ریزی تولید و یکپارچه بودن آن با سایر سیستم‌‏های اطلاعاتی مطرح‌شده و در انتها به راهکار ‏برنامه ‏ریزی مناسب برای شرکت­‏های تولیدی پرداخته ‏می‏شود. 

هفت واحدی که در تنظیم  ‏برنامه ‏ریزی جامع تولید نقش دارند:

برای تهیه و تنظیم یک برنامه‌ جامع تولیدی که مهم‌ترین منابع سازمان را در برگیرد به اطلاعات گسترده‏ای نیاز است. ارتباط با فرایند‏های اصلی سازمان مانند سفارشات فروش، تأمین کالا، گردش و موجودی­‏های مواد اولیه و نیم­ساخته، تولید دستگاه­‏های تولیدی، ظرفیت خالی دستگاه­‏های تولیدی و نیروی انسانی در دسترس، از ضروریات تهیه یک برنامه است. فرایند‏هایپشتیبان مانند ‏برنامه‏ریزی نگهداری و تعمیرات و کنترل کیفی نیز بر این برنامه تاثیرگذار هستند.به‌طور معمول این اطلاعات در سراسر سازمان پراکنده هستند و این پراکندگی سبب ‏می‏شود تا ‏برنامه‏ ریزی از حیز انتفاع خارج شود. هر چه بیشتر بر یکپارچگی اطلاعات تاکید شود، آنگاه فرایند ‏برنامه ‏ریزی تولید، کارایی بیشتری خواهد داشت. بر همین اساس برای نیل به بهره‌وری، پشتیبانی و همکاری واحدهای سازمان موردنیاز است. واحدهای تاثیرگذار در این فرایند به شرح زیر هستند:

واحد برنامه‌ریزی تولید:

مسئول برنامه­ ریزی بوده و برای تهیه و تنظیم برنامه مناسب نیازمند داشتن ارتباط و رد و بدل اطلاعات با واحد‏های مختلف سازمان است.

واحد فروش:

میزان سفارش دریافتی از مشتریان و پیش‌بینی ‌فروش آتی بر اساس اولویت‌‏های مشخص‌شده برای ساخت و تحویل محصولات

واحد ساخت و تولید:

اطلاع از تولید انجام‌شده توسط واحد‏های مختلف تولیدی برای به‌روزرسانی مقدار مواد، نیم­ساخته و محصولات

واحد انبار‏ها:

تحویل به‌موقع مواد و کالا‏های موردنیاز تولید و اطلاع­ رسانی برای کالا‏هایی که نیاز به خرید و تأمین دارند.

واحد مهندسی و ساخت: 

تهیه فرمول­‏های ساخت مراحل مختلف تولید و تنظیم نمودار گردش فرایند و نمودار فرایند عملیات تولید

واحد تدارکات :

اطلاع دقیق از مواد و نیم­ ساخته ­هایموجود در انبار‏ها و موجودی­‏های داخل خط تولید به‌منظور تأمین کالا متناسب با برنامه تولید.

واحد نگهداری و تعمیرات:

اطلاع از ‏برنامه‏ ریزی نگهداری و تعمیرات دستگاه‌های تولید و لحاظ نمودن آن در برنامه جامع تولید.

ارتباطات فوق، ضرورت تنظیم برنامه جامع و فراگیر تولید را آشکار ‏می‏سازد. عملکرد این سیستم، تأثیر زيادي بر افزایش کارایی و دسترسي به اهداف سازمان دارد. برنامه‌ريزي توليد در واقع زمان‌بندی و تعيين اولويت‌‏هاي انجام كار‏ها و اختصاص بهینه منابع در زمان مناسب است. به همین دلیل مهم‌ترین ضرورت سازمان تلقی ‏می‏گردد.

چرا یکپارچگی  اطلاعات مهم است؟

ضرورت برنامه‌ریزی بر كسي پوشيده نيست و به‌طور خاص موضوع برنامه‌ریزی در فرايند توليد گاه داراي چنان مزايايي است كه در صورت عدم وجود، سازمان‌‏های توليدي را از مسير سالم رشد و ادامه حيات در محيط رقابتي منحرف ‏می‏‌سازد؛ اما در این مسیر کاستی‌‏هایی نیز وجود دارد که امکان اجرای یک برنامه‌ریزی تولید بدون رفع این کاستی‌‏ها ‏میسر نیست. همان طور که در مطالب فوق اشاره شد؛ هماهنگی بین واحد‏های مختلف، از مهم‌ترین چالش‏ها است. عدم هم‌افزایی اطلاعاتی بین واحد‏ها منجر به ناکا‏می ‏‏برنامه‏ ریزی تولید ‏می‏شود. مجموعه اطلاعات واحد‏ها بایستی به صورت هم­افزا و هم­زمان بر روی بستر یک نرم‌افزار یکپارچهبه چرخه حیات خود ادامه داده تا تولید محصولات به صورت ‏برنامه‌ریزی‌شده امکان‌پذیر شود.

بسیاری از سازمان‌‏ها، سیستم برنامه‌ریزی تولید دارند ولی این سیستم به معنای داشتن یک سیستم یکپارچه نیست. به دلایل فوق کاملاً مشخص ‏است که برنامه تولید بدون ارتباط با سایر اطلاعات سازمان بی معنا است. پیاده‌سازی چنین سیستم‌‏هایی نیازمند یک رویکرد کل‌نگر است و یکپارچگی نمی‏‌تواند از طریق اجرای یک فرایند جزءنگر سازمان‌دهی شود.

در اکثر سازمان‌‏ها سیستم عملیاتی تولید و سیستم مدیریت منابع سازمان با هدف اجرای برنامه‌ریزی تولید و مدیریت کلان سازمان به صورت یکپارچه به وجود نیامده است. اکثر ساختار‏های این دو سیستم، به صورت کل‌نگر شکل نگرفته و ماهیت‌‏های کاملاً متفاوت و گاهی متضاد با یکدیگر دارند. عدم یکپارچگی اطلاعاتی، کاستی‌‏ها و مشکلاتی را به وجود ‏می‏‌آورد که در زیر به‌طور خلاصه به آن اشاره ‏می‏‌شود:

زنجیره تأمین Supply Chain Management:

زمان تأمین مواد، درخواست خرید‏های در راه و حتی نقدینگی سازمانباید حول محور تولید شکل گیرد و در این بین با در نظر گرفتن موجودی‌‏ اقلام نیم­ ساخته در داخل خط تولید زمان تأمین را به بهینه‌ترین حالت ممکن برساند. اجرای درست این زنجیره به داده‌‏های بهنگام نیاز دارد که ارتباط آن باید در یک بستر یکپارچه با سایر سیستم‌‏ها مهیا شود.

برنامه‌ریزی کلان تولید Master Production Schedule:

برنامه‌ریزی کلان تولید با تکیه بر ساختار برنامه‌ریزی کلان سازمان شکل ‏می‏‌گیرد که با تکیه بر اطلاعات فرایند کسب‌وکار سازمان همانند اطلاعات فروش، تحلیل بازار و پیش‌بینی فروش تنظیم ‏می‏‌شود.قابل‌انعطاف پذیر بودن این برنامه بنا به شرایط بازار، تغییر سفارش‌‏ها و … از خصوصیاتی است که به چالاکی خط تولید مرتبط است. کاملاً واضح است که این چالاکی تنها به خط تولید مرتبط نمی‏‌شود و کلیه واحد‏های مرتبط باید این چالاکی را داشته باشند.

شکاف‌‏های اطلاعاتی:

ثبت اطلاعات توسط هر واحد و جزیره­ای بودن اطلاعات سبب بروز شکاف‌‏های اطلاعاتی ‏می‏شود، ثبت اطلاعات تکراری و موازی در واحد‏ها از هزینه­‏ های مهم در سازمان محسوب ‏می‏شوند؛ که به نوبه خود موجب هدر رفتن زمان شده و گزارشات اشتباه و یک جانبه ناشی از این اطلاعات، تصمیم­گیری را برای مدیران با مشکل مواجه ‏می‏کند.

مغایرت‌‏های کلان اطلاعاتی:

مهم‌ترین مزیت یک سیستم اطلاعات یکپارچه تولیدی، به هم پیوسته بودن تمام عملیات سازمان است، اما در سیستم­‏های فاقد یکپارچگی درصورتی‌که یکی از واحدها،اطلاعات را به صورت ناقص ارسال و یا دریافت نماید، همبستگی اطلاعات از بین رفته و موجب بروز مغایرت‌‏های کلان بین واحدهای مختلف سازمان ‏می‏‌شود. این مشکل در اکثر کارخانه‌‏هایی که با سیستم‌‏های جزیر‏ه­ای و یا لینک کار ‏می‏‌کنند به وجود ‏می‏‌آید و مشکلات کنترلی فراوانی نیز به همراه دارد و امکان یک برنامه‌ریزی تولید دقیق را از سازمان ‏می‏‌گیرد.

ویژگی های نرم افزار تولید آیسان تِک